## 25. Maii 2024

## S. Bedæ Venerabilis, presbyteri et Ecclesiæ doct.
memoria ad libitum

Natus est in territorio monasterii Wiremuthensis (Wearmouth) anno 673; a sancto Benedicto Biscop educatus, monasterio nomen dedit et, sacerdotio initiatus, docens et scribens ministerium implevit. Opera theologica et historica composuit, traditionem Patrum secutus et sanctam Scripturam explicans. Mortuus est anno 735.

Officium lectionis

Deus, in adiutórium meum inténde.

Dómine, ad adiuvándum me festína.

Glória Patri et Fílio et Spirítui Sancto.
Sicut erat in princípio et nunc et semper et in sǽcula sæculórum. Amen. Allelúia.

Omnia supra dicta omittuntur, quando Invitatorium immediate præcedit.

HYMNUS

Ætérne sol, qui lúmine

creáta comples ómnia,

supréma lux et méntium,

te corda nostra cóncinunt.

Tuo fovénte Spíritu,

hic viva luminária

fulsére, per quæ sǽculis

patent salútis sémitæ.

Quod verba missa cǽlitus,

natíva mens quod éxhibet,

per hos minístros grátiæ

novo nitóre cláruit.

Horum corónæ párticeps,

doctrína honéstus lúcida,

hic vir beátus splénduit

quem prædicámus láudibus.

Ipso favénte, quǽsumus,

nobis, Deus, percúrrere

da veritátis trámitem,

possímus ut te cónsequi.

Præsta, Pater piíssime,

Patríque compar Unice,

cum Spíritu Paráclito

regnans per omne sǽculum. Amen.

PSALMODIA

Ant. 1 Confiteántur Dómino misericórdiæ eius, et mirabília eius fíliis hóminum.

Psalmus 106 (107)
Pro liberatione gratiarum actio
Verbum misit Deus filiis Israel evangelizans pacem per Iesum Christum (Act 10, 36).
I

Confitémini Dómino, quóniam bonus, *

quóniam in sǽculum misericórdia eius.

Dicant, qui redémpti sunt a Dómino, *

quos redémit de manu adversárii,

et de regiónibus congregávit eos, †

a solis ortu et occásu, *

ab aquilóne et mari.

Erravérunt in solitúdine, in inaquóso, *

viam civitátis habitatiónis non invenérunt.

Esuriéntes et sitiéntes, *

ánima eórum in ipsis defécit.

Et clamavérunt ad Dóminum, cum tribularéntur, *

et de necessitátibus eórum erípuit eos.

Et dedúxit eos in viam rectam, *

ut irent in civitátem habitatiónis.

Confiteántur Dómino propter misericórdiam eius *

et mirabília eius in fílios hóminum,

quia satiávit ánimam sitiéntem *

et ánimam esuriéntem replévit bonis.

Sedéntes in ténebris et umbra mortis, *

vincti in mendicitáte et ferro,

quia exacerbavérunt elóquia Dei *

et consílium Altíssimi sprevérunt.

Et humiliávit in labóribus cor eórum, *

infirmáti sunt, nec fuit qui adiuváret.

Et clamavérunt ad Dóminum, cum tribularéntur, *

et de necessitátibus eórum liberávit eos.

Et edúxit eos de ténebris et umbra mortis *

et víncula eórum dirúpit.

Confiteántur Dómino propter misericórdiam eius *

et mirabília eius in fílios hóminum,

quia contrívit portas ǽreas *

et vectes férreos confrégit.

Glória Patri et Fílio *

et Spirítui Sancto,

sicut erat in princípio et nunc et semper *

et in sǽcula sæculórum. Amen.

Ant. Confiteántur Dómino misericórdiæ eius, et mirabília eius fíliis hóminum.

Ant. 2 Ipsi vidérunt ópera Dei et mirabília eius.

II

Stulti facti sunt in via iniquitátis suæ *

et propter iniustítias suas afflícti sunt;

omnem escam abomináta est ánima eórum, *

et appropinquavérunt usque ad portas mortis.

Et clamavérunt ad Dóminum, cum tribularéntur, *

et de necessitátibus eórum liberávit eos.

Misit verbum suum et sanávit eos *

et erípuit eos de interitiónibus eórum.

Confiteántur Dómino propter misericórdiam eius *

et mirabília eius in fílios hóminum,

et sacríficent sacrifícium laudis *

et annúntient ópera eius in exsultatióne.

Qui descéndunt mare in návibus, *

faciéntes operatiónem in aquis multis,

ipsi vidérunt ópera Dómini *

et mirabília eius in profúndo.

Dixit et excitávit spíritum procéllæ, *

et exaltáti sunt fluctus eius.

Ascéndunt usque ad cælos †

et descéndunt usque ad abýssos; *

ánima eórum in malis tabescébat.

Turbáti sunt et moti sunt sicut ébrius, *

et omnis sapiéntia eórum devoráta est.

Et clamavérunt ad Dóminum, cum tribularéntur, *

et de necessitátibus eórum edúxit eos.

Et státuit procéllam eius in auram, *

et tacuérunt fluctus eius.

Et lætáti sunt quia siluérunt, *

et dedúxit eos in portum voluntátis eórum.

Confiteántur Dómino propter misericórdiam eius *

et mirabília eius in fílios hóminum,

et exáltent eum in ecclésia plebis *

et in convéntu seniórum laudent eum.

Glória Patri et Fílio *

et Spirítui Sancto,

sicut erat in princípio et nunc et semper *

et in sǽcula sæculórum. Amen.

Ant. Ipsi vidérunt ópera Dei et mirabília eius.

Ant. 3 Vidébunt recti et lætabúntur, et intéllegent misericórdias Dómini.

III

Pósuit flúmina in desértum *

et éxitus aquárum in sitim,

terram fructíferam in salsúginem *

a malítia inhabitántium in ea.

Pósuit desértum in stagna aquárum *

et terram sine aqua in éxitus aquárum.

Et collocávit illic esuriéntes, *

et constituérunt civitátem habitatiónis.

Et seminavérunt agros et plantavérunt víneas *

et fecérunt fructum in provéntum suum.

Et benedíxit eis, et multiplicáti sunt nimis, *

et iuménta eórum non minorávit.

Et pauci facti sunt et vexáti sunt *

a tribulatióne malórum et dolóre.

Effúdit contemptiónem super príncipes *

et erráre facit eos in desérto ínvio.

Et suscépit páuperem de inópia *

et pósuit sicut oves famílias.

Vidébunt recti et lætabúntur, *

et omnis iníquitas oppilábit os suum.

Quis sápiens, et custódiet hæc *

et intélleget misericórdias Dómini?

Glória Patri et Fílio *

et Spirítui Sancto,

sicut erat in princípio et nunc et semper *

et in sǽcula sæculórum. Amen.

Ant. Vidébunt recti et lætabúntur, et intéllegent misericórdias Dómini.

Dómine, véritas tua usque ad nubes.

Iudícia tua abýssus multa.

LECTIO PRIOR

De libro Qóhelet

11, 7 – 12, 14

Sententiæ de senectute

Dulce lumen

et delectábile est óculis vidére solem.

Si annis multis víxerit homo

et in his ómnibus lætátus fúerit,

meminísse debet tenebrósi témporis,

quod multum erit:

omne quod vénerit, vánitas.

Lætáre ergo iúvenis in adulescéntia tua,

et in bono sit cor tuum in diébus iuventútis tuæ,

et ámbula in viis cordis tui

et in intúitu oculórum tuórum;

et scito quod pro ómnibus his

addúcet te Deus in iudícium.

Aufer curam a corde tuo

et ámove malum a carne tua;

adulescéntia enim et iuvéntus vanæ sunt.

Meménto Creatóris tui

in diébus iuventútis tuæ,

ántequam véniat tempus afflictiónis,

et appropínquent anni, de quibus dicas:

« Non mihi placent »;

ántequam tenebréscat

sol et lumen et luna et stellæ,

et revertántur nubes post plúviam;

quando commovebúntur custódes domus,

et nutábunt viri fortíssimi,

et otiósæ erunt moléntes imminúto número,

et tenebréscent vidéntes per forámina,

et claudéntur óstia in platéa

submíssa voce moléntis,

et consúrgent ad vocem vólucris,

et subsídent omnes fíliæ cárminis;

excélsa quoque timébunt

et formidábunt in via.

Florébit amýgdalus,

reptábit locústa,

et dissipábitur cápparis,

quóniam ibit homo in domum æternitátis suæ,

et circuíbunt in platéa plangéntes,

ántequam rumpátur funículus argénteus,

et frangátur lécythus áureus,

et conterátur hýdria super fontem,

et confringátur rota super cistérnam,

et revertátur pulvis in terram suam, unde erat,

et spíritus rédeat ad Deum, qui dedit illum.

Vánitas vanitátum,

dixit Ecclesiástes,

et ómnia vánitas.

Cumque esset sapientíssimus, Ecclesiástes dócuit ínsuper pópulum sciéntiam; ponderávit et investígans compósuit parábolas multas. Quæsívit Ecclesiástes verba delectabília et conscrípsit sermónes rectíssimos ac veritáte plenos.

Verba sapiéntium sicut stímuli, et quasi clavi defíxi sunt magístri collatiónum; data sunt a pastóre uno. His ámplius fili mi, ne requíras: faciéndi plures libros nullus est finis, frequénsque meditátio carnis afflíctio est.

Finis loquéndi, ómnibus audítis: Deum time et mandáta eius obsérva; hoc est enim omnis homo. Et cuncta, quæ fiunt, addúcet Deus in iudícium circa omne occúltum, sive bonum sive malum.

RESPONSORIUM

Ps 70 (71), 17. 9a; cf. Ps 15 (16), 11

Deus, docuísti me a iuventúte mea, et usque nunc annuntiábo mirabília tua. * Ne proícias me in témpore senectútis.

Adimplébis me lætítia cum vultu tuo, delectatiónes in déxtera tua usque in finem. * Ne proícias me in témpore senectútis.

LECTIO ALTERA

Ex Epístola Cuthbérti de óbitu sancti Bedæ Venerábilis

(Nn. 4-6: PL 90, 64-66)

Desidero Christum videre

Cum venísset tértia féria ante Ascensiónem Dómini, Beda cœpit veheméntius ægrotáre in anhélitu, et módicus tumor in pédibus appáruit. Totum autem illum diem docébat et hiláriter dictábat; et nonnúmquam inter ália dixit: « Díscite cum festinatióne, néscio quámdiu subsístam, et si post módicum tollat me Factor meus ». Nobis autem videbátur quod suum éxitum bene sciret; et sic noctem in gratiárum actióne pérvigil duxit.

Mane illucescénte, id est, féria quarta, præcépit diligénter scribi quæ cœperámus; et hoc fécimus usque ad tértiam horam. A tértia autem hora ambulávimus cum relíquiis sanctórum, ut consuetúdo diéi illíus poscébat; unus vero erat ex nobis cum illo, qui dixit illi: « Adhuc, magíster dilectíssime, capítulum unum de libro, quem dictásti, deest; videtúrne tibi diffícile plus te interrogári? ». At ille: « Fácile est, inquit, áccipe tuum cálamum et témpera, et festinánter scribe ». Quod ille fecit.

Nona autem hora dixit mihi: « Quædam pretiósa in mea capsélla hábeo, id est, piper, orária et incénsa; curre velóciter, et presbýteros nostri monastérii adduc ad me, ut et ego munúscula, quália Deus donávit, illis distríbuam ». Et præséntibus illis locútus est ad eos, unumquémque monens et óbsecrans pro ipso Missas celebráre, et oratiónes diligénter fácere, quod illi libénter spopondérunt.

Lugébant autem et flébant omnes, máxime quod díxerat quia æstimáret quod fáciem eius ámplius non multum in hoc sǽculo essent visúri. Gaudébant autem de eo quod dixit: « Tempus est (si sic Factóri meo vidétur) ut revértar ad eum qui me fecit, qui me creávit, qui me, quando non eram, ex níhilo formávit. Multum tempus vixi, bene mihi pius iudex vitam meam prævídit: tempus resolutiónis meæ instat, quia cúpio dissólvi et esse cum Christo; étenim ánima mea desíderat regem meum Christum in decóre suo vidére ». Sed et ália multa ad ædificatiónem nostram locútus, in lætítia diem usque ad vésperam duxit.

Et præfátus puer Wiberth adhuc dixit: « Magíster dilécte, adhuc una senténtia non est rescrípta ». At ille: « Scribe, inquit, cito ». Post módicum dixit puer: « Modo senténtia descrípta est ». Ille autem: « Bene, ait, veritátem dixísti: consummátum est. Accipe caput meum in manus tuas, quia multum me deléctat sedére ex advérso loci sancti mei, in quo oráre solébam, ut et ego sedens Patrem meum invocáre possim ».

Et sic in paviménto suæ cásulæ decántans: « Glória Patri et Fílio et Spirítui Sancto », cum Spíritum Sanctum nominásset, spíritum e córpore exhalávit últimum; atque (ut sine dúbio credéndum est) pro eo quod hic semper devotíssimus in Dei láudibus laboráverat, ad gáudia desideriórum cæléstium migrávit.

RESPONSORIUM

Cunctum tempus vitæ meæ in monastérii habitatióne péragens, omnem meditándis Scriptúris óperam dedi; atque inter observántiam disciplínæ reguláris et cotidiánam cantándi in ecclésia curam; * Semper aut díscere aut docére aut scríbere dulce hábui.

Qui fécerit et docúerit, magnus vocábitur in regno cælórum. * Semper aut díscere aut docére aut scríbere dulce hábui.

ORATIO

Orémus.

Deus, qui Ecclésiam tuam beáti Bedæ presbýteri eruditióne claríficas, fámulis tuis concéde propítius, et eius semper illustrári sapiéntia, et méritis adiuvári. Per Dóminum nostrum Iesum Christum, Fílium tuum, qui tecum vivit et regnat in unitáte Spíritus Sancti, Deus, per ómnia sǽcula sæculórum.

Amen.

Deinde, saltem in celebratione communi, additur acclamatio:

Benedicámus Dómino.

Deo grátias.

In celebratione protracta vigiliæ dominicalis et sollemnitatum, ante hymnum Te Deum dicuntur cantica et legitur Evangelium, sicut in Appendice indicatur.

Si Officium lectionis dicitur immediate ante aliam Horam, tunc initio prædicti Officii præponi potest hymnus huic Horæ congruus; in fine vero omittuntur oratio et acclamatio, atque initio sequentis Horæ omittitur versus introductorius cum Gloria Patri etc.

Text © LIBRERIA EDITRICE VATICANA.

© 1999-2023 J. Vidéky